Questions & Answers: "Vocabulary (Shabdasampatti)"

Complete guide to "Vocabulary (Shabdasampatti)" for Marathi students. Below you will find important questions and model answers to help you prepare.

25 Questions

Want to Test Your Knowledge?

Try our interactive quiz on this topic to get instant AI feedback.

Take Topic Quiz

Question 1

1 Mark

'दागिना' या शब्दासाठी समानार्थी शब्द निवडा. (अचूक दोन पर्याय निवडा)

Options

Option A is correct

अलंकार

Option B

वैभव

Option C

शृंगार

Option D is correct

आभूषण

Question 2

1 Mark

दिलेल्या शब्दास पर्यायांतील कोणता शब्द जोडल्यानंतर जोडशब्द तयार होत नाही? दाणा ______

Options

Option A

पाणी

Option B is correct

अडका

Option C

गोटा

Option D

वैरण

Question 3

1 Mark

पुढीलपैकी कोणती जोडी विरूद्धार्थी शब्दांची नाही?

Options

Option A is correct

आरंभ X उशीर

Option B

साम्य X भेद

Option C

निष्पाप X पापी

Option D

न्यूनता X विपुलता

Question 4

1 Mark

समानार्थी शब्दांची अयोग्य जोडी निवडा:

Options

Option A

अलगुज - बासरी

Option B is correct

विहंगम - अवकाश

Option C

सुगंध - परिमळ

Option D

अभंग – अखंड

Question 5

1 Mark

दिलेल्या शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द निवडा: 'तिन्ही बाजूंनी समुद्राचे पाणी असलेला प्रदेश'

Options

Option A

दोआब

Option B

खाडी

Option C

धरण

Option D is correct

द्वीपकल्प

Question 6

1 Mark

दिलेल्या वाक्यातील ‘आकाश’ व ‘वस्त्र’ या दोन्ही शब्दांच्या अर्थासाठी पर्यायांतून योग्य शब्द निवडा: दुपारी आकाशात वाऱ्याने नवीन वस्त्र उडत आले होते.

Options

Option A is correct

अंबर

Option B

वात

Option C

वसन

Option D

नभ

Question 7

1 Mark

पुढील वाक्यातील ‘आपापसांतील भांडणाचे’ या शब्दसमूहाबद्दल 2 योग्य शब्द निवडा. ‘अलीकडच्या काळात आपापसांतील भांडणाचे मूळ शेतीवाडी आणि संपत्तीची वाटणी हेच झालेले आहे.’

Options

Option A

काथ्याकूट

Option B is correct

कुरबूर

Option C is correct

यादवी

Option D

संगर

Question 8

1 Mark

पुढीलपैकी जोडशब्द नसलेला पर्याय निवडा.

Options

Option A

डामडौल

Option B

थोडेफार

Option C is correct

सरदार

Option D

जमवाजमव

Question 9

1 Mark

दिलेल्या शब्दाचे त्यापुढे दिलेले अर्थ न जुळणारा पर्याय निवडा.

Options

Option A is correct

भाव - बंधू, वजनाचे जड

Option B

हार - पराभव, फुलांचा हार

Option C

जलद - ढग, लवकर

Option D

मान - मोठेपणा, शरीराचा एक अवयव

Question 10

1 Mark

समानार्थी शब्दांची जोडी नसणारा पर्याय कोणता? (अचूक उत्तराचे दोन पर्याय निवडा.)

Options

Option A

वदन - मुख

Option B is correct

श्रम - विश्राम

Option C

जंगल - कानन

Option D is correct

ललना - चपला

Question 11

1 Mark

पुढे दिलेल्या वाक्यातील ‘नागरी’ या शब्दासाठी योग्य विरूद्धार्थी शब्द पर्यायांतून निवडा. वाक्य - 'आता सामान्य लोकांनाही नागरी जीवनाची ओढ लागली आहे.'

Options

Option A is correct

ग्रामीण

Option B

सुखी

Option C

शहरी

Option D

स्वतंत्र

Question 12

1 Mark

पुढीलपैकी वेगळ्या अर्थाचा शब्द निवडा.

Options

Option A is correct

सनई

Option B

वेणू

Option C

पावा

Option D

बासरी

Question 13

1 Mark

खालीलपैकी कोणत्या पर्यायातील शब्द परस्पर विरुद्धार्थी आहेत?

Options

Option A

मैत्री X सख्य

Option B is correct

मागणी X पुरवठा

Option C

त्राण X शक्ती

Option D

बुडणे X सुटणे

Question 14

1 Mark

'लहानग्यांना झोपविण्यासाठीचे गाणे' या शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द निवडाः

Options

Option A is correct

अंगाईगीत

Option B

भूपाळी

Option C

शुभंकरोती

Option D

भारूड

Question 15

1 Mark

पुढील अपूर्ण भाग पूर्ण करून अर्थपूर्ण जोडशब्द तयार होण्यासाठी योग्य पर्याय निवडा: ‘______ कौतुक’

Options

Option A is correct

कोड

Option B

गुण

Option C

पोर

Option D

लाड

Question 16

1 Mark

‘लहानपणीच मुलांना योग्य वळण लावावे.’ या वाक्यातील ‘वळण’ या शब्दाचा अर्थ कोणता?

Options

Option A

बाकदार

Option B

समृद्धी

Option C is correct

शिक्षण

Option D

वक्राकार

Question 17

1 Mark

'नाद' हा शब्द कोणत्या अर्थाने वापरला जातो? (अचूक उत्तराचे दोन पर्याय निवडा.)

Options

Option A is correct

रव

Option B is correct

छंद

Option C

नव

Option D

गंध

Question 18

1 Mark

पुढीलपैकी कोणता शब्द भिन्न अर्थाचा आहे?

Options

Option A

भाक

Option B is correct

आज्ञा

Option C

शपथ

Option D

आण

Question 19

1 Mark

'दुष्ट' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द पर्यायांतून निवडा.

Options

Option A is correct

सुष्ट

Option B

सुखी

Option C

आनंदी

Option D

खल

Question 20

1 Mark

‘शत्रुत्व नाहीसे करून झालेला सलोखा’ या अर्थाचा योग्य शब्द कोणता?

Options

Option A

योजना

Option B

संकल्प

Option C is correct

तह

Option D

बेत

Question 21

1 Mark

पुढीलपैकी जोडशब्द नसणारा पर्याय ओळखा.

Options

Option A

तंटाबखेडा

Option B

साजशृंगार

Option C is correct

रोमहर्षक

Option D

धामधूम

Question 22

1 Mark

पुढीलपैकी कोणत्या वाक्यात 'पाठ' हा शब्द 'पाठांतर करणे' या अर्थाने वापरला आहे?

Options

Option A

बसून-बसून माझी पाठ दुखू लागली.

Option B

आज सरांनी प्रथम सत्रातील शेवटचा पाठ शिकवला.

Option C is correct

मी पसायदान पाठ केले.

Option D

मंदिरात सकाळी-सकाळी चिंतनाचे पाठ होतात.

Explanation

'पाठ करणे' या वाक्प्रचाराचा अर्थ 'घोकून लक्षात ठेवणे' किंवा 'पाठांतर करणे' असा होतो. 'मी पसायदान पाठ केले' या वाक्यात 'पाठ' हा शब्द 'पाठांतर करणे' या अर्थाने वापरला आहे.

Question 23

1 Mark
  1. 'खर' या शब्दाचा समानार्थी शब्द कोणता ?

Options

Option A is correct

गाढव

Option B

सत्य

Option C

मांजर

Option D

भार

Explanation

'खर' या शब्दाचा समानार्थी शब्द 'गाढव' आहे.

Question 24

1 Mark
  1. 'पाया' या शब्दाचा योग्य विरूद्धार्थी शब्द कोणता ?

Options

Option A

चौथरा

Option B is correct

कळस

Option C

विकास

Option D

क्षितिज

Explanation

'पाया' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द 'कळस' आहे. पाया म्हणजे आधार किंवा मूळ भाग, तर कळस म्हणजे सर्वोच्च बिंदू.

Question 25

1 Mark
  1. छावणी म्हणजे ...............

Options

Option A

शत्रूवर हल्ला करण्याची जागा.

Option B

सैन्याची तुकडी.

Option C

न्याय-निवाडा करण्याची जागा.

Option D is correct

सैन्याच्या मुक्कामाची तात्पुरती जागा.

Explanation

'छावणी' म्हणजे सैन्याच्या मुक्कामाची तात्पुरती जागा.